Lenfomanın klinik olarak lenf bezelerinde büyüme ile kendini gösterdiğini söyleyen Prof. Dr. Olga Meltem Akay, “Başlıca Hodgkin ve Hodgkin-dışı lenfoma olarak iki gruba ayrılan lenfomaların 80’den fazla alt tipi mevcut olup, her alt tipin klinik özellikleri ve tedavisi farklıdır” açıklamasını yapıyor.
Koç Üniversitesi Hastanesi Hematoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Olga Meltem Akay, lenfomanın teşhisi ve tedavisi konusunda şu açıklamalarda bulunuyor:
Lenfoma, lenfatik sistemin kötü huylu bir hastalığıdır. Başlıca Hodgkin ve Hodgkin-dışı lenfoma olarak iki gruba ayrılan lenfomaların 80’den fazla alt tipi mevcut olup, her alt tipin klinik özellikleri ve tedavisi farklıdır.
Lenfoma klinik olarak lenf bezelerinde büyüme ile kendini gösterir. Büyüyen lenf bezeleri boyunda, koltuk altında veya kasıkta elinize gelebilir. Hastalıklı lenf bezelerinde genellikle ağrı olmazken, zaman içinde büyüme ve çoğalma görülebilir. Lenfomanın diğer belirtileri arasında (38 °C’yi aşan) ateş, (son 6 ayda %10’dan fazla) kilo kaybı ve (çamaşır veya çarşaf değiştirmeyi gerektirecek şiddette) gece terlemesi yer almaktadır. Bu şikayetleri olan kişilerin doktora başvurmaları önerilir.
Bazı lenfoma çeşitleri çok hızlı ve agresif bir karakter gösterirken, bazıları da yıllarca süren sessiz ve yavaş bir seyir sergiler (indolent). Yavaş seyir gösteren lenfomalar zaman içinde karakter değiştirebilir, daha hızlı bir klinik seyir izleyebilir.
Lenfoma tanısı esas olarak hastalıklı dokunun çıkartılması ve patolojik olarak incelenmesiyle konur. Kan tetkikleri veya görüntüleme yöntemleriyle lenfoma tanısı konulamaz, fakat hastalığın karakteri hakkında detaylı bilgi verirler.
Tedavi lenfomanın alt tipine göre değişmektedir. Bazı lenfoma tiplerinde yüksek doz tedaviler uygulanabileceği gibi, bazı tiplerde tanı konulduktan sonra hiçbir tedaviye başlanmadan hastalar uzun yıllar sorunsuz olarak izlenmektedir. Lenfoma tedavisi hastalık evresi ve risk belirlenerek planlanır. Tedavi planı yapılırken hastanın yaşı, performansı ve ek hastalıklarının varlığı da dikkate alınır.
Lenfomalar modern kemoterapi, immünoterapi, radyoterapi teknikleri, hedefe yönelik ilaçlar ve bazı hastalarda kök hücre veya kemik iliği nakli sayesinde günümüzde tedavi edilebilir kanserler arasında sayılmaktadır. Özellikle hedefe yönelik akıllı ilaçların kullanımıyla ve daha az yan etki profiliyle daha başarılı bir şekilde yönetilebilir hale gelmiştir. Tedavideki en önemli son gelişmeler CAR-T hücre tedavileri, bispesifik antikorlar ve kontrol noktası inhibitörlerinin onaylanmasıyla immünoterapi alanında olmuştur. İmmünoterapi, vücudun kendi bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini bulup öldürmesine yardım eder.
Kemoterapisiz bir dünyayı hedefleyen yeni tedavi seçenekleri hastalar için oldukça umut vericidir ve bazı lenfoma tiplerinde tam iyileşme sağlanması artık birincil tedavi hedefi haline gelmiştir.
