Dünyaya eleştirel bakma gücümüzü, bireyler olarak ne kadar sürdürebiliyoruz?

Eleştirel bakmak olayların bize sunuluş biçimlerini kritik etmemizi, bir süzgeçten geçirmemizi gerektirir.

Eleştirel bakışın dünyaca ünlü isimlerinden Noam Chomsky “Rıza’nın Üretilmesi: Kitle İletişim Araçlarının Ekonomi Politiği” adlı kitabında ortaya koymuş olduğu “Propaganda Modeli” medyanın sunmuş olduğu içerikleri eleştirel açıdan yorumlamamız gerektiğini gösterir.

Bu modele göre medya sunmuş olduğu haber içeriklerini 5 süzgeçten geçirerek okurlarına, izleyicilerine ulaştırmaktadır. Bu süzgeçlerin işlevine “filtreleme” adını verebiliriz.

Birinci süzgeç; medya şirketlerinin büyüklüğü, tekele dayanan yapısı ve kâr yönelimli olmalarıdır.

İkinci süzgeç; kitle medyasının temel gelir kaynağının reklamlar olması ve

reklamların sermaye çevrelerine bağlı olmasıdır.

Üçüncü süzgeç; kitle medyasının haber kaynaklarının dünya haber tekellerine dayanmasıdır.

Dördüncü süzgeç; medyayı disiplin altına alan resmi kanunların ve izin mekanizmalarının bulunmasıdır.

Beşinci süzgeç; ulusal denetim aracı olarak söz konusu ülkede dönemsel olarak öne çıkan ideolojidir.

Noam Chomsky’nin medyanın süzgeçlemesi veya filtrelemesi konusunda söyledikleri evrensel olmak iddiasındadır; dolayısıyla ülkeden ülkeye değişmekle birlikte, medyanın genel anlamda hangi etkiler altında haber ürettiğini ifade eder.

Chomsky sözkonusu modelin nasıl işlediğini özellikle Amerikan medyasının Körfez Savaşı’nda ve Ortadoğu konularında ortaya koyduğu içerikler bağlamında göstermişti.

Dünyayı ve dünyada olan bitenleri daha doğru anlamak için medya içeriklerine ve bize sunulan haberlere daha eleştirel bakmak zorundayız.

Eleştirel bakmak, yaşamı daha güzel hale getirebilmek için bireylerin geliştirmesi gereken bir özelliktir.

Aksi takdirde medyanın hangi etkenler altında haber ürettiğini bilmeden yapılacak her yorum, her anlayış naif kalacaktır.

Dünyaya naif baktığımız sürece, onun gerçekliğini kavrama imkânımız kalmayacak ve gerçek gündemleri yakalama fırsatımız olmayacaktır.

Bundan dolayı medyanın, ister dergi, ister gazete, ister TV veya internet olsun doğru haberciliği ve özgür haberciliği daima koruması gerekmektedir.

Sağlıcakla kalın.

Orhan TAŞOVA
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir