Varis toplumda her beş kişiden birinde görülmekte

0
87
Varis toplumda her beş kişiden birinde görülmekte

Varis toplumda her beş kişiden birinde görülmekteYaşla birlikte varis görülme sıklığı çok artmaktadır. Varislerde ailesel bir yatkınlık da söz konusudur.

Vücutta temel olarak üç ana dolaşım sistemi vardır. Bunlar dokuların beslenmesini sağlayan ve yönü kalpten doku ve organlara doğru olan atar damarlar, kanı doku ve organlardan kalbe doğru taşıyan toplar damarlar ve üçüncü olarak dokular arasındaki sıvıları toplayan lenf damarlarıdır. Kanı kalbe geri taşıyan toplardamarların duvar yapısının bozulup genişlemesi, damardaki kapak yapısının bozulması ve damarın fonksiyonunu kaybetmesi sonucunda varis dediğimiz hastalık meydana gelmektedir. Genetik yatkınlık sonucu aşağıdaki kolaylaştırıcı faktörlerin eklenmesi sonucunda bacak damarlarında rastlıyoruz. Toplumda her beş kişiden birinde görülmekte, kadınlarda erkekler oranla daha sıktır. Yaşla birlikte varis görülme sıklığı çok artmaktadır. Varislerde ailesel bir yatkınlık da söz konusudur. Anne veya babasında varis bulunan bireylerde varis gelişme olasılığının % 80 olduğu bildirilmiştir. Bunun yanında fazla kilo, ayakta durarak iş yapan meslek gurupları, kıyafet sıkı elbise giyenler, sıcak havalar, hormonsal değişiklikler en sık bilinen zemin hazırlayıcı sebeplerdir. Görünüm olarak bacaklarda hafiften ağıra doğru; örümcek ağı seklinde kırmızı mor damarlanmadan, solucan şeklinde bilekten kasığa kadar uzanan damarın seyri boyunca anormal genişlemeler, ayaklarda şişlikler, kahverengi beneklenmeler seklinde renk değişiklikleri ve hatta ayak bileği dış kısmında kapanmayan venöz ülser denilen yaralar görülebilir. Şikâyetler genelde iki kısımda toplanır. Estetik görünümle ilgili kaygı ve endişe bağlı rahatsızlıklar olup genelde genç kadınlarda ve yazın deniz mevsimi öncesi artar. Bunun yanında daha ciddi olan ve hastanın genelde iş gücünü ve normal yaşantısını kısıtlayan şikâyetlerdir. Bunlar genelde ayakta kalma ile artan ağrı, gece oluşan kramplar, kaşıntı, şişlik veya çok daha ağır formunda geçmeyen ayak bileğindeki yaralar sayılabilir. Bu şikâyetler varislerin büyüklüğü veya sayısı ile orantılı değildir. Teşhiste en sık kullanılan yöntem venöz Doppler ultrasondur. Bu yöntem ile yüzeysel ve derin toplardamarların duvar yapıları, çeşitli manevralar uygulanarak kapak yetersizliği değerlendirilebilmektedir. Tedavi hastaların yakınması ve beklentilerine göre düzenlenir. Tüm varis hastaların her gurubunda önce varis çorabı önerilir. Varislerin yerleşimine göre diz altı, dizüstü veya külotlu varis çorapları mevcut olup hastanın kullanabileceği şekil seçilmelidir. Hafif, orta, yüksek ve çok yüksek basınç uygulayan varis çorapları mevcuttur. Korunma amacıyla hafif basınçlı çoraplar yeterlidir. Ancak şikâyeti olan hastalar için orta veya yüksek basınçlı çorapları önerilir. Bunun yanında hastalara kilolarından kurtulmaları, düzenli egzersiz yapmaları, özellikle bacaklarına sıcak su tatbikinden kaçınmaları, ayakta mümkün olduğu kadar durmaktan kaçınmaları, fırsat buldukça oturmaları ve özellikle gece eve geldiklerinde ayaklarını en az 15 dakika kalp seviyesinde daha yüksekte tutup dinlenmelerini öneriyoruz. Yardımcı olaraktan piyasada bir takım Sağlık Bakanlığından ruhsatlı ilaçlar mevcut olup düzenli kullanmaları durumunda faydalı olduğunu kanıtlayan birçok bilimsel çalışmalar mevcuttur.

Müdahale seçenekleri
Skleroterapi (iğne tedavisi): Bacaktaki kılcal örümcek ağı diye tabir edilen varislerin içine çok ince iğneler ile bir sklerozan madde verilerek toplardamarın tıkanmasıdır. Orta ve büyük çaplı varislerde önerilmemektedir. Çapı 1-3 mm civarında olan varislerde kullanılabilir. Skleroterapi poliklinik koşullarında yapılmaktadır. Hasta skleroterapi sonrası yürüyerek evine gidebilmekte, araba kullanabilmektedir. Girişim sonrası 3-5 gün arasında varis çorabı giyilmesi önerilmektedir. Başarı oranı tecrübeli ellerde yüksektir. Yan etkiler nadir olsa da görülebilir. En sık sklerozan maddenin damar dışına kaçması sonucunda cilt nekrozu dediğimiz çürümelerdir.

Lazer tedavisi: Cildin dışından verilen lazer ışınları ile çapı 1 mm altında olan kılcal örümcek ağı şeklinde evre bir veya iki toplardamar genişlemelerinde kullanılabilir Damarı kapatmak için gereken yüksek enerji ciltte yanıklara, renk değişikliğine ve parşömen gibi değişikliklere yol açabilir.

Radyofrekans: Lazere benzer bir yöntem olan radyofrekansta ses algıları kullanılmaktadır. Tek fark lazer enerjisi yerine ses dalgaları kullanılarak tıkanma sağlanmasıdır.
Endovenöz lazer: Büyük varislerin içten lazer ile yakılmasıdır. İşlem sırasında öncelikle bir iğne ile damarın içine girilmektedir. Doppler ultrason denen bir cihaz kılavuzluğunda öncü tel damarda yerleştirilerek lazer ile kontrollü olarak damarın içten tıkanması sağlanmaktadır.

Cerrahi tedavi
Cerrahi olarak dıştan görülen varislerin çıkartılmasıdır. Hastaların ameliyat öncesinde Doppler ultrason ile incelenmesi bu nedenle çok önemlidir. Varisler pakeleri 2-3 mm uzunlukta küçük kesiler yapılarak çıkarılır. Çoğu zaman dikiş gerektirmeden iz bırakmadan iyileşmektedir. Bunun yanında damarın tümüyle çıkarılmasını gerektiren hastalarda, stripping denilen ameliyatlar tek başına veya pake çıkarılması işlemi ile beraber yapılabilir.

Doç. Dr. Denyan Mansuroğlu
Özel Gaziosmanpaşa Hastanesi

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here